İstanbul’un suyu denizden sağlanacak: İSKİ yatırımlarını tanıttı ve projelerini açıkladı

İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) tarafından Yenikapı’da bulunan Dr. Mimar Kadir Topbaş Gösteri ve Sanat Merkezi’nde gerçekleştirilen “İSKİ 2019-2026 Yatırım ve Proje Tanıtım Toplantısı”, kentin bürokrasi, siyaset, bilim ve sivil toplum temsilcilerini bir araya getirdi.

Saygı duruşu ve İstiklal Marşı ile başlayan lansmanda, İBB Başkanı Ekrem İmamoğlu’nun vizyonunu ve mesajlarını içeren özel tanıtım filmi izlendi. Yoğun katılımla gerçekleşen organizasyona İBB Başkanvekili Nuri Aslan, İBB Genel Sekreteri Prof. Dr. Volkan Demir, İSKİ Genel Müdürü Doç. Dr. Şafak Başa, milletvekilleri, muhtarlar, üniversite temsilcileri, akademisyenler, sendika ve sivil toplum kuruluşu temsilcileri katıldı. Toplantıda konuşan yetkililer, son 7 yılda yapılan yatırımların rakamsal büyüklüğünden ziyade vatandaşın gündelik yaşamında yarattığı nitelikli dönüşümün altını çizdi.

NELER TANITILDI?
Kayıp-Kaçak Azaltımı: 530 İzole Alt Bölge ile kayıp-kaçak oranı %18,48’e düşürüldü, 195 milyon $m^3$ su kurtarıldı.
Tünel İmalatları: 23,2 km içme suyu, 16 km yağmur suyu ve 16 km atık su tüneli inşa edildi.
Melen Kapasite Artışı: Melen 3. Terfi Merkezi ile su alma kapasitesi %33 artırıldı, günlük 735 bin $m^3$ ek iletim sağlandı.
Kentsel Altyapı: 181 kronik su baskını noktası çözüldü, 100 km dere ıslahı yapıldı, 189 noktadan denize atık su girişi kesildi.
Arıtma Tesisi Kapasiteleri: Biyolojik ve ileri biyolojik arıtma oranı %38’den %58’e çıkarıldı.
Sosyal & Çevresel Destekler: 676 milyon $m^3$ ücretsiz insani su hakkı sunuldu; 13 yeşil alanla 96 bin $m^2$ alan kazandırıldı.

Kürsüye ilk olarak gelen İBB Başkanvekili Nuri Aslan, konuşmasında 2019 yılında belirledikleri temel yönetim felsefesine değinerek, İstanbul’un birikmiş altyapı sorunlarını gelecek nesillere devretmeme sözü verdiklerini hatırlattı. Suyu korumanın kamu kaynağını korumakla eşdeğer olduğunu ifade eden Aslan, Cumhuriyetin eşitlikçi ve bilimsel yönetim anlayışıyla hareket ettiklerini vurguladı. Son 7 yıllık süreçte güncel değerlerle 296 milyar liralık yatırımın tamamlandığını kaydeden Aslan, bu tutarın 130 milyar lirasının içme suyu altyapısına, 166 milyar lirasının ise atık su ve yağmur suyu hatlarına ayrıldığını ifade etti.

İSKİ’NİN YENİ HEDEFLERİ
Deniz Suyu Arıtma Tesisi: İklim krizine ve kuraklığa karşı alternatif kaynak olarak deniz suyu arıtma tesisi projelendirilecek.
Ambarlı 2. Kademe Yatırımı: Günlük 600 bin $m^3$ kapasiteli Ambarlı İleri Biyolojik Atık Su Arıtma Tesisi 2. Kademe hayata geçirilecek.
Cumhuriyet Tesisleri Genişlemesi: Cumhuriyet İçme Suyu Arıtma Tesisi 2. Kademe ile günlük 360 bin $m^3$ ilave kapasite sağlanacak.
Arıtma Oranını Yükseltmek: Atık suların %100’ünün ileri biyolojik yöntemlerle arıtılması hedeflenecek.
Dijitalleşme ve Doğa Koruma: Dijital fatura kullanımını yaygınlaştırarak kâğıt tüketimini sıfırlamak ve şebekeyi akıllı sistemlerle yönetmek.

Geleneksel su yönetimi yaklaşımını kökten değiştirdiklerini belirten Aslan, sadece yeni kaynak bulmaya değil, mevcut suyu korumaya odaklandıklarını söyledi. 2019 yılında 40 olan İzole Alt Bölge sayısının 530’a çıkarıldığını duyuran Aslan, bu akıllı takip altyapısı sayesinde su kayıp-kaçak oranının yüzde 22 seviyelerinden yüzde 18,48’e geriletildiğini açıkladı. Bu başarı sayesinde yaklaşık 195 milyon metreküp suyun israf edilmesinin önüne geçildiği ve İstanbul’a ilave 60 günlük su rezervi sağlandığı bilgisi paylaşıldı.

Melen Projesi’ndeki teknik gecikmelere değinen Aslan, kent halkını mağdur etmemek adına Melen 3. Terfi Merkezi’ni hızla devreye alarak İstanbul’a su alma kapasitesini yüzde 33 oranında artırdıklarını söyledi. Günlük 735 bin metreküp ilave iletim kapasitesiyle kente toplam 133 milyon metreküp ek su sağlandığı ifade edildi. Geçtiğimiz haftalarda hizmete açılan Kağıthane–Bahçelievler–Sefaköy İçme Suyu Tüneli ile Melen’den gelen suyun Avrupa Yakası’nın iç ve batı bölgelerine sorunsuz aktarıldığı, Cumhuriyet İçme Suyu Arıtma Tesisi 2. Kademe yatırımı bittiğinde ise günlük 360 bin metreküp yeni kapasitenin sisteme ekleneceği kaydedildi.

İstanbul’un altının tüneller ve modern hatlarla adeta bir güvenlik ağıyla donatıldığını vurgulayan konuşmacılar, 2012–2018 yılları arasında 3,3 kilometre olan içme suyu tüneli imalatının 2019–2026 döneminde yüzde 600 artışla 23,2 kilometreye ulaştığını aktardı. Yağmur suyu tünellerinde ise geçmiş dönemin 706 metrelik imalatı 16 kilometreye çıkarılarak 181 kronik su baskını noktası kalıcı olarak ortadan kaldırıldı.

Toplantıda konuşan İSKİ Genel Müdürü Doç. Dr. Şafak Başa küresel pandemi, ekonomik daralma ve yüksek enflasyon baskısına rağmen kurumun yatırımcı kimliğini başarıyla koruduğunu belirtti. 2018 yılında 7,44 milyar lira olan İSKİ bütçesinin yaklaşık 100 milyar lira seviyesine ulaştığını, yatırımların bütçe içindeki payının ise ortalama yüzde 43 olarak gerçekleştiğini vurguladı. Bütçe gerçekleşme oranının yüzde 95 seviyesinde kaldığına dikkat çeken Başa, harcanan her kuruşun doğrudan altyapı güvenliğine yönlendirildiğini belirtti.

Sosyal belediyecilik vurgusunun da ön plana çıktığı lansmanda, İnsani Su Hakkı kapsamında 2019’dan bu yana 676 milyon metreküp suyun ücretsiz sunulduğu ve vatandaş bütçesine 10 milyar lirayı aşkın katkı sağlandığı ifade edildi. Askıda Fatura uygulamasıyla toplumsal dayanışmanın büyütüldüğü, dijitalleşme hamlesiyle 850 bin abonenin dijital faturaya geçerek doğanın korunduğu aktarıldı. Etkinlik, alan incelemelerinin ardından sona erdi.