BİK, Medya Sektörünü Etkileyecek Kapsamlı Düzenlemeler Yaptı
Basın İlan Kurumu’nun 33. Dönem Genel Kurulu, hem yazılı basın hem de dijital yayıncılık ekosistemi açısından son yılların en kapsamlı mevzuat revizyonuna imza attı. Resmî ilan tarifelerinden özgün içerik ölçeklerine, ikamet şartından bilim haberciliğine kadar geniş bir yelpazede değişiklik yapıldı.
BİK’ten Dijital ve yazılı medya için kritik toplantı
Türkiye’de basın sektörünün ekonomik ve yapısal dönüşümünde önemli bir rol üstlenen Basın İlan Kurumu (BİK), 26–28 Kasım 2025 tarihlerinde İstanbul’da gerçekleştirdiği 33. Dönem 5. Genel Kurul toplantısında, son yılların en yoğun gündemli oturumlarından birini tamamladı. Üç gün süren toplantılar boyunca Kurumun Durum Raporu, denetim sonuçları, resmî ilan fiyat tarifeleri ve Resmî İlan ve Reklam Yönetmeliği’ne ilişkin değişiklik önergeleri masaya yatırıldı.
Toplantı; yazılı basının ekonomik sürdürülebilirliği, dijital medyanın dinamikleri, kullanıcı davranışlarının değişimi ve içerik üretiminin niteliğine yönelik yeni değerlendirmeler ışığında, basın sektörünün geleceğini şekillendirecek kararlarla sonuçlandı.
Resmî ilan tarifesinde iki ayrı kategori belirlendi, iki farklı artış yapıldı
Resmî ilanlar, özellikle yerel gazeteler için temel gelir kalemini oluşturmayı sürdürüyor. Bu nedenle Genel Kurulda en dikkatle takip edilen başlıklardan biri de tarife artışı oldu.
Yapılan oylama sonucunda:
Günlük fiilî satışı 50 bin adedin altında kalan gazetelerde ve 1–5. kategori internet haber sitelerinde yayım ücretleri yüzde 25,41 artarak 185 TL’den 232 TL’ye,
50 bin adedin üzerindeki gazeteler ile Genel Kategori internet haber sitelerinde ise ücretler yüzde 25,24 artışla 210 TL’den 263 TL’ye çıkarıldı.
Bu iki ayrı artış modeli, ulusal ve yerel yayınların ekonomik ölçeklerinin farklılığını dikkate alan bir yaklaşım olarak yorumlandı. Tarifenin yürürlüğe girmesi için Cumhurbaşkanı onayı ve ardından Resmî Gazete yayımı bekleniyor.
Basılı gazetelerde asgari satış fiyatı artırıldı
Yazılı basının son yıllarda karşılaştığı en büyük sorunlardan biri olan artan kâğıt, baskı ve lojistik maliyetleri, Genel Kurulun asgari satış fiyatı düzenlemesine de yansıdı. Buna göre:
Yerel ve bölgesel gazetelerin asgari satış fiyatı 5 TL’den 7 TL’ye,
Yaygın gazetelerin asgari satış fiyatı 15 TL’den 20 TL’ye yükseltildi.
Bu düzenlemenin, tirajı düşük yerel gazetelerin yaşam döngüsünü sürdürmeleri için özellikle kritik olduğu değerlendiriliyor.
Dijital yayıncılıkta en köklü değişikliklerden biri: “Doğrudan trafik” yeniden tanımlandı
Dijital medya ekosisteminin önemli tartışma başlıklarından biri olan “doğrudan trafik” kavramı, yayımcılar açısından uzun süredir hem ölçümleme hem de değerlendirme sorunlarına neden oluyordu. Kurul, yapılan sektör analizleri sonucunda bu kavramı yeniden şekillendirdi.
Artık kullanıcıların birçoğunun yayın adını arama motoruna yazarak ana sayfaya ulaşmasının bir “doğrudan erişim” davranışı oluşturduğu kabul edildi. Böylece arama motoru üzerinden doğrudan ana sayfaya gelen ziyaretçiler de doğrudan tekil ziyaretçi kapsamına dahil edilecek.
Bu değişiklik, özellikle markalaşmış yerel ve bölgesel internet haber sitelerinin lehine bir düzenleme olarak görülüyor.
Medyada özgün haber üretimi artık daha ön planda olacak
Arama motoru algoritmalarının son yıllarda geçirdiği evrim, haber odaklı dijital yayıncılıkta nitelik tartışmasını yeniden alevlendirmişti. Genel Kurul, bu değişimi dikkate alarak, internet haber sitelerinde zorunlu günlük haber sayısını yarı yarıya düşürdü.
Bu kararın gerekçeleri arasında şunlar öne çıkıyor:
- Nicelik yerine nitelik: Özellikle kopya içeriklerle dolan haber akışı yerine özgün ve yerel etkisi yüksek haberlerin teşvik edilmesi.
- Okur etkileşimi: Haberlerin daha fazla etkileşim ve süreklilik yaratacak biçimde hazırlanması.
- İçerik çeşitliliği: Her sitenin haber üretim kapasitesini daha stratejik kullanması.
Bu düzenleme, internet haber sitelerini “haberi artırmaya değil, haberin etkisini artırmaya” yönlendiren bir paradigma değişikliği olarak değerlendiriliyor.
İkamet şartında esneklik ve köşe yazarlığında yeni bir yaklaşım
Genel Kurulun dikkat çeken bir diğer kararı, süreli yayınlarda görev yapan fikir işçilerinin ikamet şartına yönelik oldu. Ulusal ölçekte dağıtımı yapılan gazeteler ile internet haber sitelerinin farklı bölgelerde çalışan muhabirlere sahip olması nedeniyle, bu çalışanlar için belirli oranda ikamet zorunluluğunun aranmayacağı açıklandı.
Ayrıca köşe yazarları için de önemli bir esneklik getirildi:
Köşe yazarı unvanındaki kişilerin başka ticari faaliyetlerinin bulunması, bu görevde istihdam edilmelerine engel olmayacak.
Bu düzenleme, nitelikli yazarlık havuzunu genişletmeyi amaçlıyor.
Bilim ve teknoloji İnternet Siteleri için Mecburi Kategori Oldu
Toplumda bilimsel farkındalığın artırılması ve teknolojik gelişmelerin nitelikli bir dille aktarılması amacıyla BİK, zorunlu içerik kategorileri arasına bilim ve teknoloji başlığını ekledi. Bu kararın özellikle yerel basın için yeni bir içerik kültürü oluşturması bekleniyor.
BİK, bu hedefle gazeteciler, akademisyenler, bilim insanları ve karar vericiler arasında daha güçlü bir iletişim hattı kurulmasını amaçlıyor.
Ziyaretçi oranları güncellendi: Daha gerçekçi bir ölçümleme modeli
İnternet haber siteleri için belirlenen asgari doğrudan tekil ziyaretçi oranı yüzde 15’ten yüzde 10’a indirildi. Bu değişiklikle kullanıcı alışkanlıklarındaki dönüşümün daha adil biçimde yansıtılması hedefleniyor.
Ayrıca Genel Kategori’deki siteler için hesaplamaya dahil edilen yurt dışı trafik üst sınırı yüzde 5’ten 10’a çıkarıldı. Bu artış, yurtdışında yoğun takipçisi bulunan Türkçe yayın yapan portaller için olumlu bir gelişme olarak değerlendiriliyor.
Teknik süreçlerde sadeleşme ve yeni kolaylıklar Yapıldı
Genel Kurulun kabul ettiği diğer teknik düzenlemeler arasında şunlar yer alıyor:
- Artan maliyetler nedeniyle satış göstergesi yüzölçümü yeniden belirlendi.
- İletişim fakültesi dışındaki diğer fakülte mezunlarının istihdamına kolaylık sağlandı.
- Alan adı değişikliklerinde teknik yol haritası daha açık biçimde tanımlandı.
- Ek gösterge talebinde bulunan yayınların 6 ay içinde ihlallerini gidermemeleri durumunda başvurularının sonlandırılacağı hükme bağlandı.
- Bu düzenlemeler, özellikle küçük ve orta ölçekli medya kuruluşları için bürokratik süreçleri sadeleştirmeyi hedefliyor.
Genel Kurul, dilek ve temennilerin alınmasıyla sona erdi. Basın İlan Kurumu’nun bir sonraki Genel Kurul toplantısı 11–13 Şubat 2026 tarihlerinde gerçekleştirilecek.
Bir Cevap Yaz
