Washington yönetiminden Orta Doğu’daki askeri dengeleri yakından ilgilendiren kritik bir karar geldi. ABD Dışişleri Bakanlığı, Suudi Arabistan’a 48 adet F-35 savaş uçağının da yer aldığı yaklaşık 24,3 milyar dolarlık olası savunma satışına yeşil ışık yaktı. Karar, Riyad’ın uzun süredir devam eden hava kuvvetlerini modernleştirme planında önemli bir aşama olarak görülürken, satışın tamamlanabilmesi için ABD’deki resmi prosedürlerin sürmesi bekleniyor.
Washington’dan 24,3 milyar dolarlık karar
ABD ile Suudi Arabistan arasındaki savunma iş birliğinde dikkat çeken yeni bir gelişme yaşandı.
ABD Dışişleri Bakanlığı, Suudi Arabistan’a F-35 Lightning II savaş uçakları ve bunlarla bağlantılı ekipmanların satışını içeren yaklaşık 24,3 milyar dolar değerindeki olası pakete onay verdi.
Kararın ardından gözler satış sürecinin bundan sonraki aşamalarına çevrildi. ABD’nin Yabancı Askeri Satışlar sistemi kapsamında bu tür işlemler hükümet incelemesi ve gerekli durumlarda Kongre bildirimi gibi aşamalardan geçiyor.
Pakette 48 adet F-35 bulunuyor
Planlanan savunma paketinin en dikkat çekici bölümünü beşinci nesil F-35 Lightning II uçakları oluşturuyor.
Açıklanan bilgilere göre Suudi Arabistan için hazırlanan pakette 48 adet F-35 bulunuyor. Ayrıca uçaklarla birlikte 49 Pratt & Whitney motorunun yanı sıra haberleşme sistemleri, yedek parçalar ve çeşitli destek unsurlarının da satış kapsamında olması öngörülüyor.
Paketin tahmini toplam değerinin ise 24,3 milyar dolara ulaşabileceği belirtiliyor.
Suudi Arabistan uzun süredir F-35 istiyordu
Riyad yönetiminin F-35 uçaklarına yönelik ilgisi yeni değil. Suudi Arabistan, hava kuvvetlerini yenileme ve savunma kapasitesini geliştirme hedefleri doğrultusunda uzun süredir bu uçakları envanterine katmak istiyordu.
Suudi Arabistan’ın mevcut savaş uçağı filosunda Amerikan yapımı F-15’lerin yanı sıra Tornado ve Eurofighter Typhoon gibi farklı platformlar bulunuyor.
F-35’lerin satın alınmasının gerçekleşmesi halinde Riyad’ın hava gücünde önemli bir teknolojik değişim yaşanacak.
Orta Doğu’daki askeri denge tartışması
Kararın bölgesel açıdan en fazla tartışılması beklenen başlıklardan biri İsrail’in askeri üstünlüğü olacak.
İsrail, Orta Doğu’da F-35 kullanan tek ülke konumunda bulunuyor. ABD’nin bölgeye yönelik askeri satış politikalarında İsrail’in “niteliksel askeri üstünlüğünün” korunması uzun süredir dikkate alınan temel unsurlardan biri.
Bu nedenle Suudi Arabistan’a F-35 verilmesini öngören planın yalnızca iki ülke arasındaki ticari bir savunma anlaşması olarak değil, bölgesel güvenlik dengeleri açısından da yakından takip edilmesi bekleniyor.
Kongre süreci yakından izlenecek
Dışişleri Bakanlığı’nın onayı, uçakların hemen teslim edileceği anlamına gelmiyor.
ABD’nin yabancı ülkelere yönelik askeri satış mekanizmasında çeşitli idari ve siyasi aşamalar bulunuyor. Kongre de belirli kapsamdaki satışlarda sürecin önemli parçalarından biri konumunda.
Suudi Arabistan’a geçmişte yapılması planlanan bazı savunma satışları, ABD Kongresi’nde insan hakları ve bölgesel güvenlik politikaları üzerinden tartışılmıştı. Yeni F-35 planının da Kongre üyeleri tarafından ayrıntılı biçimde incelenmesi bekleniyor.
Washington ile Riyad arasında savunma trafiği hızlandı
F-35 kararı, iki ülke arasındaki son dönemde artan savunma iş birliğinin ardından geldi.
ABD yönetimi 2025 yılında Suudi Arabistan ile yaklaşık 142 milyar dolar büyüklüğünde kapsamlı bir savunma paketi üzerinde anlaşmıştı.
2026’nın başında ise Suudi Arabistan’a yönelik yeni askeri satış kararları açıklanmıştı. Bunların arasında yaklaşık 3 milyar dolarlık F-15 destek paketi ile 9 milyar dolar değerindeki Patriot PAC-3 MSE füze ve bağlantılı ekipman satışı da bulunuyordu.
Son F-35 kararı, Washington-Riyad savunma ilişkilerinin ulaştığı seviyeyi gösteren en dikkat çekici adımlardan biri oldu.
Suudi Arabistan ordusunu modernleştiriyor
Riyad yönetimi, Veliaht Prens Muhammed bin Selman’ın Vision 2030 programı kapsamında yalnızca ekonomisini çeşitlendirmeyi değil, savunma kapasitesini ve askeri altyapısını da yenilemeyi hedefliyor.
Suudi Arabistan aynı zamanda son yıllarda farklı ülkelerle savunma ilişkilerini geliştirirken ABD ile uzun yıllara dayanan güvenlik ortaklığını da sürdürüyor.
48 F-35’i kapsayan planın hayata geçmesi halinde anlaşma, Suudi Arabistan’ın son yıllardaki en dikkat çekici askeri tedariklerinden biri olacak.
Gözler satışın sonraki aşamalarında
ABD Dışişleri Bakanlığı’nın verdiği onayın ardından süreç henüz tamamlanmış değil. Kongre incelemesi ve diğer resmi prosedürlerin ardından anlaşmanın nihai kapsamının şekillenmesi bekleniyor.
Bu nedenle mevcut karar, 48 F-35’in kesin olarak teslim edildiği veya satış işleminin bütünüyle tamamlandığı anlamına gelmiyor. Şu aşamada Washington yönetiminin yaklaşık 24,3 milyar dolarlık olası satışa verdiği onay söz konusu.
