Onlarca yılır sıra dışı süpernovalardan kaynaklandığı sandığı hızlı mavi ışık patlamalarını gizemi çözüldü ama öne sürülen tüm teorilerin yanlış olduğu da anlaşıldı. Gökbilimciler, bu patlamaların aslında Güneş’ten onlarca kat ağır yıldızları parçalayan kara deliklerden kaynaklandığını keşfetti.
Rekor Mavi Işık Parlaması Varsayımları Yıktı, Geçti
2024’te kaydedilen ve şimdiye dek gözlenen en parlak “Hızlı Parlak Mavi Optik Geçici” (LFBOT) olan AT 2024wpp, bu gizemli olaylara dair tüm varsayımları altüst etti. Uluslararası Gemini Gözlemevi verilerinin de kullanıldığı analizler, patlamanın enerjisinin sıradan bir süpernovadan yaklaşık 100 kat fazla olduğunu gösterdi. Bu düzeyde bir enerji, bilinen hiçbir yıldız patlaması modeliyle açıklanamıyor.
Oluşum Sebebi Süpernova Değil, Aşırı Gelgit Yıkımı
Araştırma ekibi, AT 2024wpp’nin bir yıldızın patlamasıyla değil, bir kara deliğin eşlikçi yıldızını günler içinde tamamen parçalayarak yok etmesiyle oluştuğu sonucuna vardı. Hesaplamalara göre, Güneş’in kütlesinin 100 katına kadar ulaşabilen bir kara delik, en az 10 Güneş kütleli büyük bir yıldızı gelgit kuvvetleriyle dağıttı. Ortaya çıkan madde, yüksek enerjili X-ışını, morötesi ve mavi ışık yaydı.
Kızılötesi Fazlalık ve Işık Hızına Yakın Jetler
Gemini South teleskobunun yakın kızılötesi gözlemleri, bu tür patlamalara özgü yeni bir imzayı da ortaya koydu. Daha önce yalnızca AT 2018cow’da görülen kızılötesi ışık fazlalığı, LFBOT’ların ayırt edici bir özelliği olarak öne çıkıyor. Ayrıca kara deliğin kutuplarından fırlayan ve ışık hızının yaklaşık yüzde 40’ına ulaşan jetlerin, çevredeki gazla çarpışarak radyo dalgaları ürettiği belirlendi. Bu bulgular, kara delik fiziği ve yıldız evrimi hakkındaki mevcut bilgilerin yeniden gözden geçirilmesini gerektiriyor.
Kaynak: Noirlab
Bir Cevap Yaz
