NASA/ESA/CSA James Webb Uzay Teleskobu, Evren sadece 730 milyon yaşındayken patlayan dev bir yıldızdan gelen tarihi bir süpernovayı ve onun ev sahibi en eski galaksilerden birini doğruladı.
En Eski Galaksilerinden Birinde Yıldız Patlaması Görüntülendi
NASA/ESA/CSA James Webb Uzay Teleskobu, Evren henüz 730 milyon yaşındayken (bugünkü yaşının %5’i kadar) meydana gelen dev bir yıldız patlamasını (süpernova) ve bu patlamadan kaynaklanan gama ışını patlamasının kaynağını kesin olarak tespit etti. Bu gözlem, Webb’in daha önce 1.8 milyar yıllıkken tespit ettiği rekorunu da geliştirerek, şimdiye kadar gözlemlenen en uzak ve en eski süpernovalardan birini belgelemiş oldu. Araştırmacılar, bu tür uzak bir olayda ilk kez, süpernovanın içinde patladığı ana galaksinin de tespitini sağladı.
Fransız-Çin ortak yapımı SVOM teleskobu ilk alarmı verdi
İlk alarm 14 Mart 2025’te, Fransız-Çin ortak yapımı SVOM teleskobundan geldi. Bir buçuk saat içinde NASA’nın Swift Gözlemevi X-ışını kaynağının konumunu belirledi. Bunu takip eden 11 saat içinde İspanya’daki Nordic Optik Teleskobu kızılötesi ışıkta bir “artan parlaklık” tespit etti. Sadece dört saat sonra ise Şili’deki Avrupa Güney Gözlemevi’ne ait Çok Büyük Teleskop (VLT), bu nesnenin Büyük Patlama’dan sadece 730 milyon yıl sonra var olduğunu hesapladı. Webb, patlamadan üç buçuk ay sonra, süpernovanın en parlak halini gözlemlemek için hassas ve hızlı takip gözlemlerini gerçekleştirdi.
Galaksinin İlk Görüntüsünü görebilmek büyük başarı
Araştırmacılar, bu kadar erken bir döneme ait süpernovayı, yakın ve modern süpernovalarla karşılaştırdıklarında şaşırtıcı bir benzerlikle karşılaştı. İlk yıldızların daha büyük kütleli ve farklı bileşimde olduğu düşünüldüğünden, bu benzerlik beklenmiyordu. Webb ayrıca, süpernovanın gerçekleştiği ana galaksiyi de ilk kez görüntüledi. Galaksinin ışığı sadece birkaç piksele sığdığı ve kırmızıya boyalı bir leke gibi göründüğü için detaylar sınırlı olsa da, onu görebilmek bile büyük bir başarı. Bilim insanları, bu galaksinin “parmak izini” çıkarmak ve Evren’in erken dönemlerindeki galaksiler hakkında daha fazla bilgi edinmek için Webb ile yeni gözlemler planlıyor.
Kaynak: https://esawebb.org/news/
